۱۶ژوئیه ۲۰۲۵ - پژوهشگران در مطالعه ای جدید دریافتند که بیماران مبتلا به فشار داخل جمجمه ای ایدیوپاتیک(IIH) که با داروهای آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱(GLP-1 RAها) تحت درمان قرار گرفتند، در مقایسه با کسانی که درمان های متداول دریافت کردند، در طول یک سال علائم کمتری داشتند، به داروهای کمتری نیاز پیدا کردند و اقدامات درمانی کمتری برایشان انجام شد. این یافته ها که در مجله JAMA Neurology منتشر شده‌اند، نشان دهندهٔ نقش بالقوه درمان با GLP-1 RAها به عنوان روشی جایگزین در مدیریت این بیماری پیچیده عصبی هستند.
بیماری IIH، نوعی اختلال است که با افزایش فشار اطراف مغز بدون علت مشخص شناخته می شود و معمولاً زنان دارای اضافه وزن در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می دهد. درمان های استاندارد مانند استازولامید، توپیرامات، یا اصلاح سبک زندگی معمولاً موفقیت محدودی دارند و ممکن است نتوانند تمام جنبه های پیچیده ی این بیماری را کنترل کنند. با توجه به مزایای شناخته شده ی GLP-1 RAها در کاهش وزن و بهبود سلامت متابولیکی، تیمی به رهبری دکتر جورجیوس اس. سیوتاس از بخش جراحی مغز و اعصاب دانشگاه دولتی ویرجینیا به بررسی نقش درمانی آن ها در بیماران مبتلا به IIH پرداختند.
با استفاده از داده های واقعی شبکه پژوهشی TriNetX در آمریکا، سوابق پزشکی ثبت شده ی این بیماران در ۶۷ سازمان درمانی از سال ۲۰۰۵تا ۲۰۲۴مورد بررسی قرار گرفت. از میان بیش از ۴۴ هزار بیمار مبتلا به IIH، یک گروه تطبیق یافته شامل ۱۱۱۰نفر تشکیل شد؛ ۵۵۵ نفر تحت درمان باGLP-1 RA و ۵۵۵ نفر با درمان های معمولی کنترل شدند.
نتایج مطالعه شامل موارد زیر بود:
· استفاده از GLP-1 RAها با کاهش وابستگی به دارو همراه بود (نسبت خطر 0.53).
· بیماران در طول پیگیری یک ساله سردردهای کمتری تجربه کردند (نسبت خطر 0.45).
· اختلالات بینایی و موارد نابینایی در گروه درمان شده با GLP-1 RAها کمتر بود (نسبت خطر 0.60).
· تورم عصب بینایی(papilledema) به طور قابل توجهی کاهش یافت (نسبت خطر 0.19).
· نیاز به انجام مداخلات درمانی مانند جراحی یا روش های تهاجمی در گروهGLP-1 RA کمتر بود (نسبت خطر 0.44).
· میزان مرگ‌ومیر نیز در این گروه کاهش داشت (نسبت خطر 0.36).
· این بهبودها در حالی رخ داد که تفاوت معناداری در شاخص توده بدنی(BMI) بین دو گروه مشاهده نشد.
· نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل حساسیت نشان داد که این اثرات حتی در بیمارانی باBMI بالاتر یا پایین تر از ۴۰نیز مشابه بوده است.
· در حالی که عمل جراحی چاقی باعث کاهش وزن بیشتری می شود، درمان با GLP-1 RAها با پیامدهای بالینی کلی مطلوب تری برای بیماران مبتلا بهIIH همراه بود.
نتایج این مطالعه نشان می دهد که داروهای آگونیست گیرندهGLP-1 می توانند مسیر درمانی نوینی در مدیریت IIH باشند، به ویژه برای بیمارانی که کاندید جراحی نیستند یا به داروهای رایج پاسخ نمی دهند. نویسندگان پیشنهاد کرده اند که مطالعات آتی به صورت کارآزمایی بالینی آینده نگر، نقش GLP-1 RAها را در درمانIIH به طور دقیق تری بررسی کنند. با توجه به بار این بیماری و محدودیت های درمان های فعلی، این نتایج می توانند زمینه ساز راهبردهای درمانی مؤثرتر و کمتر تهاجمی برای افراد مبتلا بهIIH باشند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/neurology-neurosurgery/news/glp-1-receptor-agonists-promising-in-managing-idiopathic-intracranial-hypertension-jama-study-151827